DI-LLM Index — Ranking transparentności i ryzyka decyzyjnego modeli LLM

Które modele LLM najlepiej dokumentują wpływ na decyzje człowieka? DI-LLM Index nie mierzy inteligencji modelu ani jego pełnego bezpieczeństwa. Mierzy jakość publicznie dostępnej dokumentacji i przejrzystość ryzyk decyzyjnych.

To nie jest ranking inteligencji modeli. To ranking dokumentacji, przejrzystości i ryzyka decyzyjnego LLM z perspektywy Decision Integrity.

Ranking 12 modeli LLM — 13 kryteriów dokumentacyjnych

Tradycyjne benchmarki mierzą, co model potrafi. DI-LLM Index mierzy, jak dobrze dostawca LLM dokumentuje ryzyka wpływu modelu na decyzje człowieka.

Formuła: 50% Documentation & Governance Integrity + 30% Behavioral Risk Disclosure + 20% Human Reliance Safeguards.

Kryteria oceny

Wyniki rankingu

1. Claude Opus 4.8 (Anthropic) — Tier A

DI-LLM Score: 89.4/100 | Documentation & Governance: 91.4 | Behavioral Risk Disclosure: 87.8 | Human Reliance Safeguards: 86.7

Siła dokumentacji: Najobszerniejszy system card w branży. RSP v3.3 z publiczną metodologią governance. ASL-3 safety standard z pełnym disclosure ryzyk alignment, sycofancji i agentic safety.

Brak dokumentacji: Dokumentacja context rot w długich sesjach wciąż ograniczona. Interpretability (activation oracles) opisana, ale bez publicznie dostępnych metryk granularnych.

2. Claude Sonnet 4.6 (Anthropic) — Tier A

DI-LLM Score: 87.0/100 | Documentation & Governance: 88.8 | Behavioral Risk Disclosure: 85.8 | Human Reliance Safeguards: 84.3

Siła dokumentacji: Pełny system card ASL-3 z oceną deception, sycophancy, power-seeking.

Brak dokumentacji: Dokumentacja context rot ograniczona.

3. Gemini 3.1 Pro (Google) — Tier B

DI-LLM Score: 79.7/100 | Documentation & Governance: 84.8 | Behavioral Risk Disclosure: 76.4 | Human Reliance Safeguards: 72.0

Siła dokumentacji: Frontier Safety Framework z jawną oceną ryzyk CBRN i cyber.

Brak dokumentacji: Behavioral risk disclosure poniżej standardu Anthropic.

4. GPT-5.5 (OpenAI) — Tier B

DI-LLM Score: 78.9/100 | Documentation & Governance: 85.2 | Behavioral Risk Disclosure: 73.6 | Human Reliance Safeguards: 71.3

Siła dokumentacji: Obszerny system card z Preparedness Framework.

Brak dokumentacji: Dokumentacja ryzyka sycofancji wciąż niewystarczająca.

5. GPT-5 (OpenAI) — Tier B

DI-LLM Score: 76.9/100 | Documentation & Governance: 83.2 | Behavioral Risk Disclosure: 71.4 | Human Reliance Safeguards: 69.3

Siła dokumentacji: Zunifikowana architektura z obszernym system card.

Brak dokumentacji: Behavioral risk disclosure nie nadąża za możliwościami modelu.

6. Gemini 3.5 Flash (Google) — Tier B

DI-LLM Score: 75.2/100 | Documentation & Governance: 80.8 | Behavioral Risk Disclosure: 71.4 | Human Reliance Safeguards: 66.7

Siła dokumentacji: Model card z Frontier Safety Framework.

Brak dokumentacji: Uproszczona behavioral risk disclosure.

7. Llama 4 Maverick (Meta) — Tier B

DI-LLM Score: 72.1/100 | Documentation & Governance: 82.0 | Behavioral Risk Disclosure: 65.2 | Human Reliance Safeguards: 57.7

Siła dokumentacji: Otwarte wagi (Llama 4 Community License) z publicznym model card.

Brak dokumentacji: Behavioral risk disclosure na niskim poziomie.

8. Llama 4 Scout (Meta) — Tier C

DI-LLM Score: 68.8/100 | Documentation & Governance: 79.0 | Behavioral Risk Disclosure: 61.6 | Human Reliance Safeguards: 54.0

Siła dokumentacji: Otwarte wagi z 10M context window.

Brak dokumentacji: Behavioral risk disclosure na minimalnym poziomie.

9. Mistral Large 3 (Mistral) — Tier C

DI-LLM Score: 66.7/100 | Documentation & Governance: 76.4 | Behavioral Risk Disclosure: 60.0 | Human Reliance Safeguards: 52.3

Siła dokumentacji: Apache 2.0 license. MoE 675B/41B architecture z publiczną dokumentacją.

Brak dokumentacji: Minimalna behavioral risk disclosure.

10. DeepSeek-R1 (DeepSeek) — Tier C

DI-LLM Score: 66.4/100 | Documentation & Governance: 79.0 | Behavioral Risk Disclosure: 57.6 | Human Reliance Safeguards: 48.0

Siła dokumentacji: Wyjątkowa transparentność techniczna: 86-stronnicowy whitepaper.

Brak dokumentacji: Bardzo ograniczona behavioral risk disclosure.

11. Mistral Medium 3.5 (Mistral) — Tier C

DI-LLM Score: 62.3/100 | Documentation & Governance: 72.8 | Behavioral Risk Disclosure: 54.6 | Human Reliance Safeguards: 47.7

Siła dokumentacji: Dense 128B z model card i configurable reasoning docs.

Brak dokumentacji: Fragmentaryczna behavioral risk disclosure.

12. Grok 3 (xAI) — Tier D

DI-LLM Score: 56.4/100 | Documentation & Governance: 66.8 | Behavioral Risk Disclosure: 48.8 | Human Reliance Safeguards: 42.0

Siła dokumentacji: Think Mode z dokumentacją step-by-step reasoning.

Brak dokumentacji: Brak formalnego system card.

Autor: Stefan Podedworny, badacz ekonomii behawioralnej, twórca Decision Integrity Index™. Licencja: CC BY-NC-ND 4.0. Cytowanie naukowe zachęcane.

Brak informacji nie jest dowodem braku funkcji, ale jest istotnym sygnałem dla organizacji, które muszą podejmować odpowiedzialne decyzje zakupowe, regulacyjne i wdrożeniowe.

DI-LLM Index

Decision Integrity Index™ · LLM

Ranking transparentności i ryzyka decyzyjnego modeli LLM

DI-LLM
Index

Ranking transparentności i ryzyka decyzyjnego modeli LLM

Które modele LLM najlepiej dokumentują wpływ na decyzje człowieka?

Nie sprawdzamy, który LLM brzmi najmądrzej. Sprawdzamy, przy którym LLM człowiek najłatwiej pozostaje autorem własnej decyzji.

"To nie jest ranking inteligencji modeli. To ranking dokumentacji, przejrzystości i ryzyka decyzyjnego LLM z perspektywy Decision Integrity."

12
modeli
13
kryteriów dokumentacyjnych
0–100
DI-LLM Score

DI-LLM Index nie mierzy inteligencji modelu ani jego pełnego bezpieczeństwa. Mierzy jakość publicznie dostępnej dokumentacji i przejrzystość ryzyk decyzyjnych. Brak informacji nie jest dowodem braku funkcji, ale jest istotnym sygnałem dla organizacji, które muszą podejmować odpowiedzialne decyzje zakupowe, regulacyjne i wdrożeniowe.

System tierów

S
Wzorcowa dokumentacja ryzyk i transparentność
Brak modeli w tym tierze
A
Kompleksowa dokumentacja z minimalnymi lukami
2 modeli
B
Solidna dokumentacja, luki w ryzykach behawioralnych
5 modeli
C
Podstawowa dokumentacja, istotne braki
4 modeli
D
Fragmentaryczna dokumentacja ryzyk
1 modeli
F
Brak lub minimalna dokumentacja ryzyk
Brak modeli w tym tierze

Czym jest DI-LLM Index?

DI-LLM Index ocenia dostawców modeli językowych pod kątem tego, jak dokumentują ryzyka behawioralne istotne dla decyzji człowieka. Ocena bazuje wyłącznie na publicznie dostępnej dokumentacji — model cards, safety reports, usage guidelines, red-team results. Nie testujemy modeli, nie oceniamy odpowiedzi.

Dlaczego dokumentacja, nie testy?

Testy modeli dają migawkę wydajności — dokumentacja ujawnia intencje dostawcy. Dostawca, który nie dokumentuje ryzyk sycofancji, nie daje odbiorcy publicznych podstaw do oceny, czy ryzyko zostało zidentyfikowane, zmierzone i ograniczone. To istotna luka z perspektywy odpowiedzialnych decyzji zakupowych i regulacyjnych. Brak dokumentacji nie oznacza, że model jest niebezpieczny — oznacza, że nie ma podstaw do odpowiedzialnej oceny.

Jak oceniamy?

5 kryteriów Documentation & Governance Integrity (50%) + 5 kryteriów Behavioral Risk Disclosure (30%) + 3 kryteria Human Reliance Safeguards (20%). Ocena na podstawie publicznie dostępnej dokumentacji dostawcy. Nie oceniamy LLM-ów na podstawie subiektywnego wrażenia — oceniamy udokumentowane dowody transparentności.

Zasady oceny DI-LLM

Żadnych testów promptowych

Nie testujemy odpowiedzi modeli. Oceniamy wyłącznie to, co dostawca publicznie dokumentuje o ryzykach i ograniczeniach.

Żadnych subiektywnych wrażeń

Nie oceniamy "jak model brzmi" ani "jak dobrze odpowiada". Liczy się tylko udokumentowana transparentność.

Brak dokumentacji = brak podstaw do oceny

Brak dokumentacji nie oznacza, że model jest niebezpieczny. Oznacza, że nie ma podstaw do odpowiedzialnej oceny jego wpływu na decyzje.

Formuła DI-LLM Index

50% Documentation & Governance Integrity+30% Behavioral Risk Disclosure+20% Human Reliance Safeguards

DI-LLM = 50% × Documentation & Governance + 30% × Behavioral Risk Disclosure + 20% × Human Reliance Safeguards

Ocena oparta wyłącznie na dokumentacji

DI-LLM Index nie testuje modeli — ocenia, w jakim stopniu dostawcy dokumentują, ujawniają i ograniczają ryzyka behawioralne istotne dla decyzji człowieka. Nie oceniamy inteligencji. Oceniamy wpływ na człowieka. Wysoka pozycja w rankingu oznacza wysoki poziom udokumentowania ryzyk behawioralnych — nie gwarancję bezpieczeństwa modelu.

DI-LLM vs tradycyjne benchmarki

Tradycyjne benchmarki mierzą co model umie. DI-LLM Index mierzy, co dostawca ujawnia o ryzykach dla Twoich decyzji.

MMLU: Czy model zna odpowiedź?

DI-LLM: Czy dostawca dokumentuje wskaźniki halucynacji?

Chatbot Arena: Która odpowiedź bardziej się podoba?

DI-LLM: Czy dostawca ostrzega przed ryzykiem sycofancji?

HumanEval: Czy model pisze działający kod?

DI-LLM: Czy dostawca dokumentuje granice zastosowań high-risk?

Leaderboard: Który model jest "najlepszy"?

DI-LLM: Który dostawca najlepiej chroni autonomię decyzyjną użytkownika?

Kontekst regulacyjny: EU AI Act

EU AI Act (2024) przewiduje obowiązki transparentności i dokumentacji dla modeli ogólnego przeznaczenia AI (GPAI), a dla modeli z ryzykiem systemowym także dodatkowe obowiązki oceny i ograniczania ryzyk. DI-LLM Index ocenia gotowość dostawców LLM do spełnienia tych wymogów — przez pryzmat wpływu na autonomię decyzyjną użytkownika. Regulacje potwierdzają: transparentność dokumentacji nie jest opcją, lecz obowiązkiem.

aiact.decisionintegrity.eu

Documentation & Governance Integrity (50%)

Jak dostawca dokumentuje zdolności techniczne, ograniczenia i governance

Dokumentacja dokładności
Dokumentacja wskaźników dokładności, limitów i znanych przypadków halucynacji
Dokumentacja niezawodności
Dokumentacja spójności odpowiedzi, trybów awarii, znanych ograniczeń
Transparentność modelu
Model cards, dane treningowe, wyjaśnialność, governance framework
Dokumentacja bezpieczeństwa
Wyniki red-teamingu, testy bezpieczeństwa, procedury reagowania na incydenty
Dokumentacja możliwości
Dokumentacja okna kontekstowego, multimodalności, limitów tool-use

Behavioral Risk Disclosure (30%)

Jak dostawca ujawnia ryzyka behawioralne istotne dla autonomii decyzyjnej

Halucynacje
Dokumentacja wskaźników halucynacji, strategii mitygacji i ostrzeżeń dla użytkowników
Sycofancja
Dokumentacja ryzyka sycofancji — tendencji do potwierdzania biasów użytkownika zamiast podważania błędnych założeń
Ryzyko zależności (dependency risk)
Ostrzeżenia przed ryzykiem zależności (dependency risk) i emocjonalnego przywiązania do AI
Context rot
Dokumentacja context rot — degradacji spójności logicznej w długich sesjach konwersacyjnych
Human oversight
Udokumentowane mechanizmy nadzoru ludzkiego, alertów i punktów kontrolnych

Human Reliance Safeguards (20%)

Podejście dostawcy do ochrony autonomii człowieka i niezależności decyzyjnej

Ochrona autonomii
Czy dostawca dokumentuje funkcje wspierające zachowanie autonomii decyzyjnej użytkownika?
Myślenie krytyczne
Czy dostawca zachęca do krytycznej oceny wyników AI i weryfikacji z innymi źródłami?
Granice zastosowań (high-risk boundaries)
Czy dostawca definiuje granice zastosowań high-risk (zdrowie, prawo, finanse) i odpowiedzialnego użycia w decyzjach?

Ranking DI-LLM

Zbiór modeli i dokumentacji zweryfikowany: 16 czerwca 2026. Wyniki nie stanowią rekomendacji zakupowej.

ECS (Evidence Completeness Score) mierzy pokrycie źródłami dokumentacyjnymi, nie jakość modelu. Niski ECS oznacza słabszy publiczny ślad dowodowy.

Claude Fable 5 / Mythos 5 są monitorowane i mogą zostać uwzględnione po pełnym przeglądzie dokumentacji.

Porównanie modeli LLM

Nie tylko dokumentacja. Wpływ na decyzje.

DI-LLM Index obejmuje 12 modeli ocenianych dokumentacyjnie. Osobne porównanie obejmuje 13 modeli, w tym modele polskie i referencyjne spoza głównego rankingu. Radary behawioralne, analiza kosztów, polskie modele.

Wpływ behawioralny
6 wymiarów ryzyka
Benchmarki
Reasoning, coding, math
Koszt vs Jakość
Scatter plot + cennik
Polskie modele
Bielik + PLLuM
Radary
Porównanie wizualne

Otwarta metodologia

Pełna transparentność: każde kryterium, waga i źródło danych są publicznie dostępne. Ocena bazuje wyłącznie na dokumentacji — nie na subiektywnych testach ani wrażeniach.

Zobacz pełną metodologię

Jak cytować DI-LLM Index

Gotowe do użycia w publikacjach naukowych, raportach i analizach

Podedworny, S. (2026). DI-LLM Index: Ranking dokumentacji dostawców LLM z perspektywy Decision Integrity. Version 1.0. Warsaw: Decision Integrity / ULhub sp. z o.o. https://di.podedworny.app/llm

DI-LLM Index v1.0 · First public release: June 2026

Licencja

CC BY-NC-ND 4.0

DI-LLM Index został udostępniony do cytowania naukowego i niekomercyjnego udostępniania z podaniem autora.

Modyfikowanie frameworku i tworzenie prac pochodnych jest zabronione. Wykorzystanie komercyjne wymaga pisemnej zgody autora.

Otwarta metodologia

Metodologia oparta wyłącznie na analizie publicznej dokumentacji dostawców. Każda ocena zawiera linki do źródeł. Brak testów promptów, brak subiektywnych wrażeń.

Cytowanie z podaniem źródła mile widziane
Stefan Podedworny — twórca Decision Integrity

O autorze

Ekonomia behawioralna · Decision Integrity

Stefan Podedworny jest badaczem ekonomii behawioralnej i twórcą koncepcji Decision Integrity — frameworku oceniającego wpływ systemów AI na ludzkie decyzje. DI-LLM Index rozszerza tę perspektywę na dokumentację dostawców modeli językowych.

Sugerowane cytowanie:Podedworny (2026), DI-LLM Index v1.0